องค์ความรู้บนพื้นที่สูง บทความวิชาการ สวพส.

"ไม้ป่า" สู่การพัฒนาผลิตภัณฑ์ไม้ประดับแห้ง
บทความงานวิจัย

ผลิตภัณฑ์ไม้ประดับแห้ง ภายใต้ตราสินค้า “บุหงาโครงการหลวง” ได้รับความนิยมจากผู้บริโภคไม้ประดับแห้งในวงกว้าง โดยได้ประยุกต์ใช้ผลิตผล ทางการเกษตร ไม้ดอกหรือไม้ล้มลุกที่ปลูกในพื้นที่โครงการหลวง นำมาเป็นวัตถุดิบเพื่อแปรรูปเป็นไม้ประดับแห้ง เช่น ดอกจิบโซฟิลล่า ดอกไฮเดรนเยีย เฟิร์นชนิดต่างๆ รวงข้าวสาลี เป็นต้น แต่ยังมีพันธุ์ไม้ป่าบนพื้นที่สูงทางภาคเหนืออีกหลายชนิด ที่นอกจากการนำเนื้อไม้มาใช้ประโยชน์แล้ว ยังสามารถนำส่วนต่างๆ ของต้นไม้มาเป็นวัตถุดิบในการผลิตผลิตภัณฑ์ไม้ประดับแห้งได้ อาทิเช่น ใบ กิ่ง ดอก และผล ซึ่งเป็นการเพิ่มความหลากหลายของวัตถุดิบที่ใช้โดยไม่จำเป็นต้องตัดฟันไม้ อีกด้วย

พื้นที่สูงไทยในวันภูเขาโลก
พื้นที่สูงไทยในวันภูเขาโลก
บทความงานวิจัย

ปัจจุบันเครือข่ายความร่วมมือเพื่อการพัฒนาพื้นที่ภูเขานี้ มีสมาชิกทั่วโลกรวมทั้งสิ้น 384 องค์กร ประกอบด้วยหน่วยงานระดับประเทศจำนวน 60 แห่ง องค์กรระหว่างประเทศจำนวน 16 แห่ง หน่วยงานระดับท้องถิ่นจำนวน 8 แห่ง รวมทั้งองค์กรภาคประชาสังคม ภาคธุรกิจ และองค์กรพัฒนาเอกชนจำนวน 300 แห่ง โดยที่สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกของเครือข่ายในวันที่ 30 เมษายน 2558

ทำอย่างไรให้องุ่นพันธุ์ ‘ไชน์ มัสแคท’ ไม่มีเมล็ด
ทำอย่างไรให้องุ่นพันธุ์ ‘ไชน์ มัสแคท’ ไม่มีเมล็ด
บทความงานวิจัย

องุ่นพันธุ์ ‘ไชน์ มัสแคท’ (Shine Muscat) ถูกปรับปรุงพันธุ์ขึ้นในปีพ.ศ. 2531 ที่สถานีวิจัยองุ่นและพลับอะกิซึ จังหวัดฮิโรชิม่า ประเทศญี่ปุ่น และขึ้นทะเบียนพันธุ์ในปีพ.ศ. 2549 ลักษณะผลกลมขนาดใหญ่ มีเมล็ด ผิวผลสีเขียวอมเหลือง ไม่แตกง่าย เนื้อแน่น กรอบ ไม่ฝาด มีกลิ่นมัสแคท ทนต่อโรคผลเน่าและราน้ำค้างได้ในระดับปานกลาง

ดิน หัวใจของการทำเกษตรอินทรีย์
ดิน หัวใจของการทำเกษตรอินทรีย์
บทความงานวิจัย

การที่จะรู้ว่า...ดิน...ของเราเป็นยังไง จำเป็นต้องอาศัยการวิเคราะห์ทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งในปัจจุบันมีเครื่องมือที่ใช้ง่ายขึ้น โดยไม่ต้องไปถึงห้องปฏิบัติการ (ห้องแลป) เพียงแต่ต้องอาศัยการเรียนรู้และฝึกใช้เครื่องมือที่ว่าให้เป็น เกษตรกรบางพื้นที่ก็สามารถเรียนรู้และวิเคราะห์ดินได้ด้วยตัวเอง สิ่งที่ควรให้ความสนใจ คือ ค่า pH (พีเอช) ของดิน

เคล็ดไม่ลับ กับบัวดิน
เคล็ดไม่ลับ กับบัวดิน
บทความงานวิจัย

บัวดิน เป็นไม้ดอกประเภทหัวที่ทนต่อสภาพแห้งแล้ง ปลูกเลี้ยงง่าย และมีดอกสวยงาม ซึ่งดอกมีหลายสี เช่น ขาว ชมพู เหลือง แดง ส้ม จึงนิยมใช้จัดสวน เป็นไม้คลุมดินประดับแปลง และเป็นไม้กระถาง บางพันธุ์มีราคาหัวพันธุ์สูง บางพันธุ์ออกดอกยาก โดยปกติบัผวดินออกดอกในช่วงฤดูฝน ดอกจะบานในช่วงเช้าและหุบในช่วงเย็น ส่วนใหญ่จะบานประมาณ 1 - 3 วัน สามารถขยายพันธุ์ด้วยเมล็ด หน่อ และการผ่าหัว

เคล็ดไม่ลับ การออกดอกของไฮเดรนเยีย
เคล็ดไม่ลับ การออกดอกของไฮเดรนเยีย
บทความงานวิจัย

ไฮเดรนเยียเป็นไม้ดอกไม้ประดับเมืองหนาวที่ได้รับความนิยมทั่วโลก เนื่องจากมีดอกขนาดใหญ่และสีสันสวยงามสะดุดตา สายพันธุ์ที่เป็นที่รู้จักและนิยมใช้เป็นไม้ประดับ คือ Hydrangea macrophylla ซึ่งมีมากกว่า 600 พันธุ์

การตรวจวิเคราะห์สารตกค้างในผลิตผลอินทรีย์...จำเป็นมากน้อยแค่ไหน?
การตรวจวิเคราะห์สารตกค้างในผลิตผลอินทรีย์...จำเป็นมากน้อยแค่ไหน?
บทความงานวิจัย

การตรวจวิเคราะห์สารตกค้างในผลิตผลอินทรีย์...อาจไม่จำเป็นเลย หากเกษตรกรมีคุณธรรม และปฏิบัติตามมาตรฐาน จากประสบการณ์ของผู้เขียน การขอรับการรับรองมาตรฐานเกษตรอินทรีย์แบบกลุ่มหรือโครงการซึ่งมีเกษตรกรเป็นสมาชิกจำนวนมาก จำเป็นต้องมีการสุ่มตรวจสารตกค้างในผลิตผล ซึ่งถือเป็นการคัดกรองระดับหนึ่งเพื่อป้องกันการละเมิดมาตรฐาน และเพื่อป้องกันผลกระทบต่อกลุ่มเกษตรกรทั้งหมด

รู้เขา รู้เรา ทางรอดเสาวรสบนพื้นที่สูง
รู้เขา รู้เรา ทางรอดเสาวรสบนพื้นที่สูง
บทความงานวิจัย

ผลผลิตมูลนิธิโครงการหลวงและ สวพส.มีจุดแข็ง คือ สภาพอากาศของพื้นที่ปลูกที่ส่งผลดีต่อคุณภาพผลผลิต มีสายพันธุ์ที่ให้คุณภาพผลที่ดี มีแหล่งผลิตกล้าพันธุ์ที่มีคุณภาพ และมีเจ้าหน้าที่ส่งเสริมที่มีประสบการณ์และความเชี่ยวชาญให้คำแนะนำ ด้านการตลาดมีช่องทางการจำหน่ายเป็นของตนเอง มีมาตรฐานความปลอดภัยของผลผลิตและการคัดคุณภาพที่สูง ได้รับการยอมรับและเชื่อมั่นจากผู้บริโภค

IPM ในสวนไม้ผลบนพื้นที่สูง
IPM ในสวนไม้ผลบนพื้นที่สูง
บทความงานวิจัย

IPM คือ การจัดการศัตรูพืชแบบผสมผสาน (Integrate Pest Management) เป็นการเลือกใช้วิธีควบคุมศัตรูพืชวิธีการต่างๆ และนำมาใช้ร่วมกัน ผสมผสานกัน ให้ถูกต้อง ถูกเวลา เหมาะสมกับสถานการณ์ และสภาพพื้นที่ โดยใช้กลไกการควบคุมโดยศัตรูธรรมชาติ ใช้สารป้องกันกำจัดศัตรูพืชที่เหมาะสมกับศัตรูพืช เน้นความปลอดภัย เพื่อลดปริมาณศัตรูพืชในพื้นที่นั้น

ถอดบทเรียนความสำเร็จของผู้นำเกษตรกรรุ่นใหม่
ถอดบทเรียนความสำเร็จของผู้นำเกษตรกรรุ่นใหม่
บทความงานวิจัย

การถอดบทเรียนเป็นการสรุปประสบการณ์การทำงาน ผ่านการเล่าเรื่องเพื่อให้ได้ข้อมูลความรู้ และทักษะจากเกษตรกรบนพื้นที่สูงที่มีประสบการณ์ ความสามารถและความเชี่ยวชาญในเรื่องต่างๆ โดยใช้วิธีการสกัดความรู้ และประสบการณ์ที่ฝังลึกจากเกษตรกร การบันทึกรายละเอียดขั้นตอนการปฏิบัติงาน ผลการปฏิบัติงาน รวมทั้งความรู้ใหม่ๆ ที่เกิดขึ้นระหว่างการปฏิบัติงาน ตลอดจนการนำความรู้นั้นมาวิเคราะห์ และเรียบเรียงให้เป็นภาษาที่เข้าใจง่าย

ปลูกถั่วบำรุงดินในแปลงมันสำปะหลังกันเถอะ
ปลูกถั่วบำรุงดินในแปลงมันสำปะหลังกันเถอะ
บทความงานวิจัย

เกษตรกรมีความพึงพอใจมากเพราะมีรายได้เพิ่มจากการขายถั่วและเป็นการบำรุงดิน หลังจากเก็บเกี่ยวถั่วลิสงและถั่วพร้าแล้ว ใบต้นมันสำปะหลังจะเริ่มชิดกันทำให้บังแสงแดด หญ้าจึงไม่สามารถขึ้นระหว่างร่องได้ เป็นการลดการใช้ยากำจัดวัชพืชอีกทางหนึ่ง อีกทั้งช่วยรักษาความชื้นในดินและลดการสูญเสียหน้าดินได้ด้วย

ปลอมปน...กับ...ปนเปื้อน
ปลอมปน...กับ...ปนเปื้อน
บทความงานวิจัย

ในมาตรฐานการปลูกพืชทั้งในเกษตรอินทรีย์ และ GAP มักจะเจอคำ 2 คำ “ปลอมปน” กับ “ปนเปื้อน” ซึ่งทั้ง 2 กรณี ถือเป็นการ “ละเมิด” มาตรฐานขั้นรุนแรงทั้งสิ้น

เกษตรอินทรีย์...8 ข้อห้ามทำ...9 ข้อต้องทำ
เกษตรอินทรีย์...8 ข้อห้ามทำ...9 ข้อต้องทำ
บทความงานวิจัย

ในคราวที่มีการฝึกอบรมเทคนิคการเป็นผู้ตรวจรับรองภายในของเจ้าหน้าที่ส่งเสริมการปลูกผักอินทรีย์และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง ในพื้นที่โครงการหลวง ได้มีการระดมความคิด เพื่อสรุป ‘ข้อห้ามทำ’ และ ‘ข้อที่ต้องทำ’ โดยพิจารณาจากข้อกำหนดในมาตรฐานเกษตรอินทรีย์ที่เกี่ยวข้อง

ดินปลูกกาแฟอราบิก้าบนพื้นที่สูง
ดินปลูกกาแฟอราบิก้าบนพื้นที่สูง
บทความงานวิจัย

กาแฟอราบิก้าเป็นพืชที่มีการปลูกบนพื้นที่สูงอย่างแพร่หลาย สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) หรือสวพส ได้วิจัยและส่งเสริมการปลูกกาแฟอราบิก้าให้กับเกษตรกรบนพื้นที่สูง เพื่อให้เกษตรกรสามารถผลิตกาแฟอราบิก้าโดยใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม และสอดคล้องกับสภาพพื้นที่ของตนเองทั้งการปลูกเป็นพืชเชิงเดี่ยวและการปลูกร่วมกับต้นไม้ใหญ่


ทั้งหมด 157 รายการ