สวพส. รับฟังความเห็นร่างแผนวิจัยพื้นที่สูง 5 ปี (2571-2575)

วันที่ 14 กันยายน 2569 สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) หรือ สวพส. จัดประชุมรับฟังความคิดเห็นต่อ (ร่าง) แผนปฏิบัติการด้านการวิจัยพื้นที่สูง ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2571 - 2575) เปิดโอกาสให้หน่วยงานวิจัย สถาบันการศึกษา หน่วยบริหารและจัดการทุนวิจัย ภาคเอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น นักวิจัย และภาคีเครือข่าย ร่วมเสนอความคิดเห็นและกำหนดทิศทางการวิจัยพื้นที่สูงให้ตอบโจทย์ปัญหาและความต้องการของพื้นที่ ณ โรงแรมเชียงใหม่แกรนด์วิว โฮเทล แอนด์ คอนเวนชั่น เซ็นเตอร์ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่

โดยมีนายธีรภัทร ประยูรสิทธิ ประธานอนุกรรมการวิจัย และกรรมการสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง เป็นประธานเปิดการประชุม กล่าวว่า ปัจจุบันพื้นที่สูงกำลังเผชิญกับความท้าทายหลายด้าน ทั้งภัยแล้ง น้ำท่วม ดินถล่ม การเผาในที่โล่ง ปัญหาฝุ่น PM2.5 การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ รวมถึงสถานการณ์ด้านเศรษฐกิจ สังคม ประชากร และเทคโนโลยีที่เปลี่ยนไป ซึ่งล้วนส่งผลต่อชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนบนพื้นที่สูง

งานวิจัยควรเริ่มจากการเข้าใจปัญหาและความต้องการของคนในพื้นที่ เพื่อให้สามารถนำความรู้ เทคโนโลยี และนวัตกรรมไปใช้แก้ปัญหาและพัฒนาพื้นที่ได้จริง การเปิดเวทีครั้งนี้จึงเป็นโอกาสให้ผู้ที่เกี่ยวข้องได้ร่วมกันเสนอความคิดเห็น ทั้งในเรื่องปัญหา ความต้องการ และโอกาสของพื้นที่ เพื่อนำไปปรับปรุงแผนการวิจัยให้มีทิศทางที่ชัดเจนและตอบโจทย์พื้นที่มากขึ้น ทั้งนี้ พื้นที่สูงของประเทศไทยมีความสำคัญต่อประเทศในหลายด้าน ทั้งเป็นแหล่งต้นน้ำ แหล่งทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพ แหล่งผลิตอาหาร รวมถึงเป็นที่อยู่อาศัยของชุมชนชาติพันธุ์ที่มีวิถีชีวิต วัฒนธรรม และภูมิปัญญาที่เป็นเอกลักษณ์ ขณะเดียวกัน พื้นที่สูงกำลังเผชิญกับความท้าทายใหม่ ๆ ทั้งจากสภาพภูมิอากาศที่แปรปรวน ทรัพยากรธรรมชาติที่เสื่อมโทรม ความหลากหลายทางชีวภาพที่ลดลง ปัญหาฝุ่น PM2.5 ตลอดจนความผันผวนของตลาด สังคมผู้สูงอายุ และความก้าวหน้าทางเทคโนโลยี จึงจำเป็นต้องมีงานวิจัยและนวัตกรรมที่เหมาะกับสภาพพื้นที่ และนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง

สวพส. จึงจัดทำ (ร่าง) แผนปฏิบัติการด้านการวิจัยพื้นที่สูง ระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2571-2575) เพื่อเป็นกรอบทิศทางการวิจัยพื้นที่สูงของประเทศ ครอบคลุมการพัฒนาภาคการเกษตร การสร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพยากรชีวภาพและภูมิปัญญาท้องถิ่น การพัฒนาเศรษฐกิจสีเขียว การอนุรักษ์และฟื้นฟูทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพ รวมถึงการรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และการนำผลงานวิจัยไปใช้เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนบนพื้นที่สูง (ร่าง) แผนปฏิบัติการด้านการวิจัยพื้นที่สูง ระยะ 5 ปี ยังเชื่อมโยงกับทิศทางการพัฒนาประเทศ ทั้งยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 14 แผนด้านวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (แผน ววน.) โมเดลเศรษฐกิจ BCG เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) รวมถึงเป้าหมาย Carbon Neutrality และ Net Zero ของประเทศไทย การรับฟังความคิดเห็นครั้งนี้จะช่วยให้หน่วยงาน นักวิจัย และภาคีเครือข่ายได้มีส่วนร่วมในการกำหนดโจทย์วิจัยและทิศทางการทำงานร่วมกัน ลดความซ้ำซ้อน สร้างประโยชน์ให้กับชุมชน ดูแลทรัพยากรธรรมชาติ และช่วยขับเคลื่อนการพัฒนาพื้นที่สูงของประเทศไทยต่อไป