สวพส. ขับเคลื่อนเวทีถอดบทเรียนแม่แจ่ม แก้จน ลดเผา ลดฝุ่น PM2.5

          (12 ก.พ. 69) สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (สวพส.) จัดกิจกรรม “ถอดบทเรียนและแลกเปลี่ยนแนวทางการพัฒนาอำเภอแม่แจ่ม เพื่อแก้ไขปัญหาความยากจน การเผา และฝุ่นละออง PM 2.5 อย่างยั่งยืน” ณ หอประชุมที่ว่าการอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ โดยได้รับเกียรติจากนายเกรียงศักดิ์ บุญตาปวน นายอำเภอแม่แจ่ม เป็นประธานในพิธีเปิด

          นายอำเภอแม่แจ่มได้กล่าวถึงบริบทพื้นที่และสภาพปัญหาสำคัญของอำเภอแม่แจ่ม ซึ่งเป็นอำเภอที่มีพื้นที่ขนาดใหญ่ที่สุดของจังหวัดเชียงใหม่ และเป็นแหล่งต้นน้ำของแม่น้ำปิง มีพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติและอุทยานแห่งชาติคิดเป็นร้อยละ 90 ของพื้นที่ทั้งหมด ประชากรส่วนใหญ่อาศัยอยู่บนพื้นที่สูง และมีความหลากหลายทางชาติพันธุ์

ปัญหาหลักของพื้นที่ ได้แก่ ความยากจน หนี้สินครัวเรือน การใช้สารเคมีทางการเกษตร การใช้ประโยชน์ที่ดินไม่เหมาะสม การชะล้างพังทลายของหน้าดิน ตลอดจนการเผาในพื้นที่เกษตร โดยเฉพาะการปลูกข้าวโพด ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของปัญหาหมอกควันและฝุ่นละออง PM2.5 ทั้งนี้ การแก้ไขปัญหาอย่างยั่งยืนจำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วนอย่างต่อเนื่อง 

          ต่อมา นายอานนท์ ยอดญาติไทย นักวิชาการส่งเสริมและพัฒนา สวพส. ได้นำเสนอวัตถุประสงค์ของการจัดเวที และโครงการวิจัยเพื่อแก้ไขปัญหาเร่งด่วนของประเทศด้านการเผาและฝุ่นควัน PM2.5 ในพื้นที่เกษตร

          จากนั้น นายวิรัตน์ ปราบทุกข์ ผู้อำนวยการ สวพส. ได้เล่าถึงแนวทางการพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน และการขับเคลื่อน “โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง” ในพื้นที่อำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่ ได้แก่

          โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงปางหินฝน

          โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงแม่มะลอ

          ผู้อำนวยการ สวพส. เน้นย้ำว่า การพัฒนาพื้นที่สูงอย่างยั่งยืนต้องอาศัย ฐานข้อมูล องค์ความรู้ งานวิจัย นวัตกรรม และเทคโนโลยี เพื่อให้การวางแผนพัฒนามีความแม่นยำ ดำเนินงานในลักษณะการพัฒนาเชิงพื้นที่ (Area-based Development) ภายใต้แนวคิด One Map – One Plan โดยมีชุมชนเป็นศูนย์กลาง พร้อมบูรณาการความร่วมมือจากภาครัฐ เอกชน ภาคประชาสังคม และประชาชน รวมถึงการสร้างเกษตรกรผู้นำและชุมชนต้นแบบ 

          ทั้งนี้ โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงปางหินฝน และโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงแม่มะลอ ถือเป็นพื้นที่ต้นแบบของ สวพส. ในการวิจัยและพัฒนาเพื่อแก้ไขปัญหาความยากจนและการเผาบนพื้นที่สูง ผ่านการจำแนกศักยภาพชุมชน การวิเคราะห์ความเหมาะสมของพืช การส่งเสริมการปลูกผักในระบบ GAP และผักอินทรีย์ การปลูกกาแฟ การจัดการเศษวัสดุทางการเกษตรโดยไม่เผา และการพัฒนามาตรฐานการรับรอง ECO BRAND เพื่อสร้างรายได้และความมั่นคงให้กับชุมชนอย่างยั่งยืน