พื้นที่โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงเพื่อแก้ปัญหาพื้นที่ปลูกฝิ่นอย่างยั่งยืน

สถานการณ์การกลับไปสู่การปลูกฝิ่นเพื่อการค้าของเกษตรกรในพื้นที่ด้อยโอกาสบนพื้นที่สูง โดยมีเงื่อนไขสนับสนุนหลายประการดังกล่าวข้างต้น ถือว่าเป็นอันตรายอย่างมากสำหรับประเทศ ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว ทั้งในการก่อปัญหาด้านเศรษฐกิจ สังคม ความมั่นคงของประเทศและปัญหาการยอมรับของนานาชาติ รวมทั้งการปฏิบัติตามกฎบัตรอาเซียนว่าด้วยเขตปลอดยาเสพติดอาเซียน หรือแม้แต่การปฏิบัติตามนโยบายของคณะรัฐมนตรีที่แถลงไว้ต่อรัฐสภา เมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ 2551 ปรากฏการณ์ดังกล่าวแสดงให้เห็นว่า วิธีปฏิบัติการด้วยระบบปกติของหน่วยงานภาครัฐในระดับพื้นที่เพียงอย่างเดียวและยกเลิกการพัฒนาเชิงบูรณการบนพื้นที่สูง น่าจะทำให้การป้องปราม การบังคับใช้กฎหมาย และการขจัดพื้นที่ปลูกฝิ่น รวมทั้งการลดปัญหาสารเสพติดของชาติไม่สามารถดำเนินการได้สำเร็จ การละเลยและปล่อยให้เกษตรปลูกฝิ่นได้แม้ในพื้นที่เล็กๆจะทำให้ปัญหารุนแรงมากขึ้นอย่างทวีคูณ และขยายตัวอย่างรวดเร็วและการแก้ไขปัญหาจะมีความยากลำบาก

เพื่อให้การแก้ไขปัญหามีความชัดเจน จำเป็นต้องจัดกระบวนการทำงานในเชิงบูรณาการที่ครอบคลุมทั้งการพัฒนาสังคมและชุมชน และการบังคับใช้กฎหมาย โดยการพัฒนาตามแนวทางของโครงการหลวงที่ดำเนินงานพัฒนาพื้นที่สูงโดยอาศัยฐานความรู้ที่เหมาะสม ควบคู่กับการเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน และการฟื้นฟูและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ที่ขับเคลื่อนด้วยกระบวนการมีส่วนร่วมของหน่วยงานและชุมชนท้องถิ่น เพื่อให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืน

พื้นที่ดำเนินงานส่วนใหญ่เป็นพื้นที่สูงเขตภูเขาของภาคเหนือ ประกอบด้วยพื้นที่ 15 ตำบล ตั้งอยู่ใน 7อำเภอ ของ 3 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดเชียงใหม่ แม่ฮ่องสอน และตาก ซึ่งมีพื้นที่ปลูกฝิ่นและจำนวนประชากรรวมทั้งชนเผ่า ดังแสดงในตารางที่ 2 ซึ่งโดยทั่วไปจัดเป็นหมู่บ้านในพื้นที่ทุรกันดารมาก การเข้าถึงพื้นที่กระทำได้ค่อนข้างยาก ถึงยากมาก และเส้นทางเชื่อมต่อระหว่างหมู่บ้านเป้าหมายจะต้องเดินทางข้ามจากสันเขาสู่สันเขาเป็นส่วนใหญ่ มีพื้นที่เป้าหมาย ดังนี้

 

จังหวัด

จำนวน

จำนวนประชากร

ชนเผ่า

อำเภอ

ตำบล

จำนวนหมู่บ้าน/หย่อมบ้าน

พื้นที่ปลูกฝิ่น
(ไร่)

ครัวเรือน

คน

เชียงใหม่

อมก๋อย

(1) นาเกียน

34

637.27

1,468

6,197

กะเหรี่ยง

(2) แม่ตื่น

19

435

2,724

กะเหรี่ยง

(3) ยางเปียง

9

342

1,859

กะเหรี่ยง

(4) สบโขง

12

525

2,496

กะเหรี่ยง

เชียงดาว

(5) เชียงดาว

3

 

172.25

65

307

ลีซอ

(6) เมืองงาย

1

10

72

ลีซอ

(7) เมืองคอง

6

124

682

ลีซอ

(8) แม่นะ

2

79

546

ม้งและลีซอ

แม่แตง

(9) กึ้ดช้าง

2

55.55

50

251

มูเซอ

เวียงแหง

(10) เมืองแหง

3

34.60

158

955

มูเซอ

ไชยปราการ

(11) ศรีดงเย็น
/แม่ทะลบ

3

55.38

226

1,089

ลีซอ มูเซอ

ตาก

แม่ระมาด

(12) แม่ตื่น

13

94.90

538

2,859

กะเหรี่ยง

แม่ฮ่องสอน

ปาย

(13) เมืองแปง

5

 

44.56

130

1,238

ม้ง กะเหรี่ยงและลีซอ

(14) แม่ฮี้

2

42

209

ลีซอ

(15) เวียงเหนือ

1

40

199

ลีซอ

3 จังหวัด

7 อำเภอ

15 ตำบล

115

1,094.51

4,210

21,563

4 ชนเผ่า

โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง ที่ตั้ง จำนวนหมู่บ้าน
1. ผาแดง ต.กึ๊ดช้าง อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ 4
2. ฟ้าสวย ต.เชียงดาว อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่ 4
3. ป่าเกี๊ยะใหม่ ต.เมืองคอง อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่ 12
4. ห้วยโป่งพัฒนา ต.แม่ทะลบ อ.ไชยปราการ จ.เชียงใหม่ 3
5. ขุนตื่นน้อย ต.แม่ตื่น อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ 19
6. ผีปานเหนือ ต.นาเกียน อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ 34
7. แม่แฮหลวง ต.ยางเปียง อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ 9
8. ห้วยแห้ง ต.สบโขง อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ 12
9. ห้วยฮะ ต.เมืองปาย อ.ปาย จ.แม่ฮ่องสอน 5
10. เลอตอ ต.แม่ตื่น อ.แม่ระมาด จ.ตาก 13
11. แม่ระมีดหลวง ต.อมก๋อย อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ 8