โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง พัฒนาชุมชนบนพื้นที่สูง สู่ความยั่งยืนบนพื้นฐานของความพอเพียง

6 กุมภาพันธ์ 2561 อ่าน: 2,184 ครั้ง

          สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ดำเนินงานภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้เริ่มก่อตั้งเมื่อวันที่ 7 ธันวาคม 2547 โดยมีภารกิจสำคัญในการสนับสนุนการวิจัยและพัฒนาเพื่อสนับสนุนงานโครงการหลวง และนำองค์ความรู้จากโครงการหลวงไปขยายผลสู่ชุมชนบนพื้นที่สูง โดยมีแนวทางการพัฒนาครอบคลุมทั้งด้านบริบทของโลกและเทคโนโลยีที่เปลี่ยนแปลงไป รวมทั้งจะใช้พื้นที่ลุ่มน้ำเป็นขอบเขตในการจัดทำแผ่นแม่บทฯ เพื่อการพัฒนาที่เน้นความสมดุลในมิติทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคมและทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมบนฐานข้อมูลการตัดสินใจที่สอดคล้องกับบริบทชุมชน ตลอดจนการเสริมสร้างการมีส่วนร่วมและการพัฒนาองค์กรชุมชนให้เข้มแข็ง เพื่อเป็นกลไกการขับเคลื่อนแผนในอนาคต มีเป้าหมายการดำเนินงานเพื่อให้ชุมชนเป้าหมายบนพื้นที่สูงมีคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อมที่ดี มีความมั่นคงทางอาหาร มีรายได้ที่เพียงพอต่อการดำรงชีวิต สามารถอยู่ร่วมกับสิ่งแวดล้อมได้อย่างยั่งยืน ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตรที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมภายใต้การมีส่วนร่วมของชุมชน โดยใช้องค์ความรู้และกระบวนการเรียนรู้ของโครงการหลวง ผสมผสานกับภูมิปัญญาท้องถิ่นในการพัฒนาชุมชนบนพื้นที่สูง เพื่อให้เกิดการพัฒนาที่สมดุลและยั่งยืน ภายใต้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงและแนวทางของโครงการหลวง โดยการใช้กระบวนการการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในลักษณะโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง (Highland Development Project Using Royal Project System)

          ปัจจุบันปี พ.ศ. 2559 สถาบันมีพื้นที่โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง จำนวน 32 แห่ง ครอบคลุมพื้นที่ 7 จังหวัด 24 อำเภอ หมู่บ้านที่ดำเนินการทั้งสิ้นจำนวน 336 กลุ่มบ้าน โดยแบ่งพื้นที่การดำเนินงานโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงตามระดับความสูงจากระดับน้ำทะเลได้เป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ กลุ่มพื้นที่โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงที่มีระดับความสูงค่อนข้างต่ำ (ต่ำกว่า 500 เมตร) กลุ่มพื้นที่โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงที่มีระดับความสูงปานกลาง (500 – 1,000 เมตร) และ กลุ่มพื้นที่โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงที่มีระดับความสูงที่มีระดับความสูงมาก (มากกว่า 1,000 เมตร)

โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงป่ากล้วย จังหวัดเชียงใหม่

          เป็นพื้นที่การดำเนินงานหนึ่งของสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ชุมชนบ้านป่ากล้วยเป็นชนเผ่าม้ง มีการขยายพื้นที่ทำกินโดยการปลูกพืชหลัก คือ กะหล่ำปลี ซึ่งส่งผลกระทบต่อความสมบูรณ์ของพื้นที่ต้นน้ำ มีการใช้สารเคมีในอัตราที่ค่อนข้างสูง ส่งผลกระทบต่อเกษตรกรและหมู่บ้านใกล้เคียง รวมถึงผลกระทบต่อคุณภาพน้ำในลำน้ำแม่สรวย ทำให้เกิดการต่อต้านและเกิดทัศนคติที่ไม่ดีต่อการทำเกษตรกรรมบนพื้นที่สูง ต่อมาเกษตรกรชาวม้งบ้านป่ากล้วยหมู่ 14 ได้ขอรับการสนับสนุนความรู้ วิชาการการปลูกพืชที่เหมาะสมบนพื้นที่สูงจากศูนย์พัฒนาโครงการหลวงบ้านป่ากล้วยซึ่งตั้งอยู่ในบริเวณใกล้เคียง และมูลนิธิโครงการหลวงเห็นสมควรให้สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูงดำเนินงานพัฒนาการเกษตรเพื่อสนับสนุนให้ราษฎรมีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้นจากการเรียนรู้งานของโครงการหลวง โดยร่วมมือกับหน่วยงานภาครัฐ เอกชน องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น องค์กรชุมชนในท้องถิ่นในการดำเนินงานการพัฒนาภายใต้ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงโดยนำองค์ความรู้จากมูลนิธิโครงการหลวงมาประยุกต์ใช้ภายใต้ชื่อโครงการขยายผลโครงการหลวงป่ากล้วย อำเภอจอมทอง จังหวัดเชียงใหม่

โครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวงแม่สลอง จังหวัดเชียงราย

          ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนาภาค 3 หน่วยบัญชาการทหารพัฒนา กองบัญชาการกองทัพไทย ทำหนังสือถึงประธานมูลนิธิโครงการหลวง ขอความอนุเคราะห์สนับสนุนโครงการพัฒนาพื้นที่ดอยแม่สลอง อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย

          หม่อมเจ้าภีศเดช รัชนี และคณะได้เดินทาง มาตรวจเยี่ยมชุมชนในพื้นที่เพื่อรับทราบสภาพปัญหาและการดำเนินงานต่างๆ บ้านสันติคีรี ตำบลแม่สลองนอก อำเภอแม่ฟ้าหลวง จังหวัดเชียงราย เมื่อวันที่ 22 เมษายน 2553 คณะสำรวจของสถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง ได้เดินทางเข้าสำรวจพื้นที่รายหมู่บ้าน ในตำบลแม่สลองนอก-แม่สลองใน-ป่าตึง จ.เชียงราย เมื่อวันที่ 19-20 พฤษภาคม และ 9-10 กรกฎาคม 2553 รวม 15 หมู่บ้าน 25 กลุ่มบ้าน ได้เริ่มดำเนินงานโครงการขยายผลโครงการหลวง      แม่สลอง จังหวัดเชียงราย เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2553 เป็นต้นมา

          ในปีงบประมาณ 2559 มีการส่งเสริมพืชที่ผ่าน GAP กับเกษตรกร 39 ราย ในพืชผักได้แก่ เบบี้คอส เบบี้ฮ่องเต้ ฟักทองญี่ปุ่น ฟิลเล่ย์ไอซ์เบิร์ก มะเขือม่วงก้านดำ มันเทศญี่ปุ่น ปวยเหล็ง องุ่น สตรอเบอรี่ กาแฟ อะโวคาโด พลัม เคพกูสเบอรี่

 

Share this:

จัดทำแผนปฏิบัติงานแบบบูรณาการของโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2562

สวพส. จัดประชุมเชิงปฏิบัติการ เรื่องการจัดทำแผนปฏิบัติงานแบบบูรณาการของโครงการพัฒนาพื้นที่สูงแบบโครงการหลวง ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 ณ ห้องราชพฤกษ์ อาคารนิทรรศการ 1 อุทยานหลวงราชพฤกษ์ ตำบลแม่เหียะ อ.เมือง จ.เชียงใหม่ โดยมี ดร. ศิริพงศ์ หังสพฤกษ์ ที่ปรึกษาด้านการวางแผนและพัฒนาการเกษตร เป็นประธานเปิดงาน

กิจกรรมการให้ความรู้ด้านหลักธรรมาภิบาลและผลประโยชน์ทับซ้อนแก่เจ้าหน้าที่ของสถาบัน

สวพส. จัดสัมมนาเชิงปฏิบัติการเสริมสร้างการบูรณาการและวัฒนธรรมองค์กร ณ โรงแรมกรีนเนอรี่รีสอร์ท เขาใหญ่ อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา

การประชุมเชิงปฏิบัติการ การจัดทำแผนปฏิบัติงานเชิงบูรณาการ ในพื้นที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวง ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2562

พลเอกกัมปนาท รุดดิษฐ์ องคมนตรี ประธานคณะกรรรมการบริหาร มูลนิธิโครงการหลวง เป็นประธานในการประชุมเชิงปฏิบัติการ การจัดทำแผนปฏิบัติงานเชิงบูรณาการในพื้นที่ศูนย์พัฒนาโครงการหลวง ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 เพื่อให้การปฏิบัติงานด้านต่าง ๆ

การจัดทำแผนปฏิบัติงานของศูนย์พัฒนาโครงการหลวง ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2562

พลเอกกัมปนาท รุดดิษฐ์ องคมนตรี ประธานกรรรมการบริหาร มูลนิธิโครงการหลวง เป็นประธานในการประชุมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การจัดทำแผนปฏิบัติงานของศูนย์พัฒนา โครงการหลวง ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2562” ณ ห้องประชุมอุทยานหลวงราชพฤกษ์ ต.แม่เหียะ อ.เมือง จ.เชียงใหม่

เกษตรผู้นำตัวอย่าง นายจอมทอง วนานันท์กุล

เกษตรกรที่มุ่งมั่นและทุ่มเทให้กับการเกษตรและพร้อมเรียนรู้ทุกอย่างจนทุกวันนี้ นายจอมทอง แห่งหมู่บ้านตอปล้าเด สามารถสร้างผลผลิตจากการปลูกผักและการเลี้ยงสัตว์ ซึ่งสร้างเป็นอาชีพที่ดีกว่าการปลูกอ้อยในอดีต

สวพส. มุ่งมั่น สืบสาน รักษา ต่อยอด เพื่อการพัฒนาบนพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน

สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) หรือ สวพส. มีภารกิจหลักในการวิจัยและพัฒนา เพื่อสนับสนุนงานโครงการหลวง และนำองค์ความรู้โครงการหลวงไปขยายผลสู่ชุมชนบนพื้นที่สูงให้ได้รับการพัฒนาทั้งทางด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งของชุมชนบนพื้นที่สูง ให้เกิดผลสัมฤทธิ์อย่างยั่งยืน สนองพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชฯ

การผลิตปุ๋ยหมักแบบไม่พลิกกลับกองอย่างง่าย

ปกติในไร่นาของเกษตรกรหลังจากการเก็บเกี่ยวผลผลิตจะมีเศษพืชเหลืออยู่เป็นจำนวนมาก โดยปกติแล้วเกษตรกรจะทำการเผาทิ้ง เพื่อเตรียมปลูกพืชชนิดอื่นต่อ ทำให้เกิดผลกระทบมากมาย เช่น หมอกควันพิษ ไฟป่า และยังสูญเสียธาตุอาหารในดินอีกด้วย ดังนั้นการทำปุ๋ยหมักแบบไม่พลิกกลับกองจึงเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่ช่วยแก้ไขปัญหาที่เกิดจากการเผาได้ และยังได้ปุ๋ยหมักที่สามารถนำมาใช้ในการปรับปรุงบำรุงดินอีกทางหนึ่งด้วย

อุดมการณ์ สานชุมชนบนพื้นที่สูง “สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง”

สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ได้ทำหน้าที่ในการนำองค์ความรู้โครงการหลวงไปขยายผลสู่ชุมชนอย่างน้อย 180 ชุมชน โดยนำไปปรับใช้ในการดำเนินชีวิตตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง สร้างความมั่นคงทางอาหารเน้นการเพิ่มความหลากหลายของพืชผัก ไม้ผล ควบคู่ไปกับการส่งเสริมภูมิปัญญาท้องถิ่น การฟื้นฟูและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ และเป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองและอยู่ร่วมกับธรรมชาติได้อย่างยั่งยืน

ผู้นำเกษตรกรในการพัฒนาพื้นที่สูงตามแนวทาง สวพส.

สถาบันวิจัยและพัฒนาพื้นที่สูง (องค์การมหาชน) ได้ดำเนินงานพัฒนาชุมชนบนพื้นที่สูง โดยมีเป้าหมายเพื่อพัฒนาชุมชนบนพื้นที่สูงให้เกิดการพัฒนาอย่างสมดุลทั้งด้าน เศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม มุ่งเน้นการพัฒนาคนและการบริหารจัดการด้านการเกษตร โดยมีแนวคิดสำคัญในการพัฒนาเกษตรกรให้เป็นเกษตรกรปราดเปรื่อง (Smart Farmer) เพื่อรองรับการเกษตรยุค 4.0 โดยใช้กระบวนการเรียนรู้ในด้านต่างๆ เป็นเครื่องมือในการขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างมีประสิทธิภาพ

หอคำหลวง ศูนย์เรียนรู้ “ศาสตร์พระราชา ใต้ร่มพระบารมี พระมหากษัตริย์ไทย”

“หอคำหลวง” เป็นส่วนแสดงสำคัญและยิ่งใหญ่ที่สุดในอุทยานหลวงราชพฤกษ์ เป็นพื้นที่จัดแสดงส่วนกลางที่โดดเด่นและสง่างามที่สุด สร้างเพื่อจัดแสดงพระอัจฉริยภาพด้านการเกษตร ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ผู้ทรงเป็นกษัตริย์นักการเกษตรเอกของโลก และเพื่อเฉลิม พระเกียรติฯ แด่พระองค์ผู้เป็น พระมหากษัตริย์ที่ทรงอัจฉริยภาพและทรงครองสิริราชสมบัติยาวนานที่สุดในโลก

ดูทั้งหมด